İnsanların daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sürmelerini sağlayacak alışkanlıkların önemi giderek artıyor. Kaliteli ve uzun ömür anlamına gelen “Longevity” kavramı da bu noktada öne çıkıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Zahide Karaca, uzun ve sağlıklı bir ömrün büyük oranda yaşam tarzı seçimlerine bağlı olduğunu belirtiyor.
Kapsamlı Bir Araştırma
Dr. Karaca, Oxford Üniversitesi’nin yaptığı kapsamlı bir araştırmaya dikkat çekerek, çevresel faktörler ve yaşam tarzı koşullarının sağlıklı yaşlanma üzerinde genetik faktörlerden yaklaşık 10 kat daha etkili olduğunu vurguladı. Longevity’nin, bilimsel gelişmeler ve bilinçli yaşam tarzı değişiklikleriyle bireylere sağlıklı yaş alma konusunda rehberlik ettiğini belirten Dr. Karaca, biyoteknoloji ve genetik alanındaki çalışmaların hücresel gençleşme ve yaşlanma karşıtı tedaviler geliştirmeyi amaçladığını söyledi. Zaman kısıtlı beslenme ve anti-inflamatuar diyet gibi yaklaşımların hücresel onarımı destekleyerek yaşlanmayı geciktirebileceğine de değindi.
Yapay Zekâ Destekli Tedavi
Stres yönetimi tekniklerinin kronik stresin etkilerini azalttığını belirten Dr. Karaca, düzenli uyku ve uyku hijyenine dikkat etmenin beyin sağlığını koruyarak yaşlanma sürecini yavaşlattığını ifade etti. Yapay zekâ destekli sağlık takibinin kişiselleştirilmiş sağlık yönetimi sağlayarak yaşlanma sürecini olumlu etkilediğine de dikkat çekti.
Araştırmalara Göre Yüzde 80 Belirleyici
Sağlıklı yaşlanmanın genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimiyle şekillenen karmaşık bir süreç olduğunu ifade eden Dr. Karaca, genetik faktörlerin yaşam süresi üzerindeki etkisinin yaklaşık yüzde 20-30 iken, çevresel faktörlerin etkisinin yüzde 70-80 olduğunu belirtti. Bu bulgunun, hastalıkları önleme konusunda halk sağlığı politikaları ve bireysel müdahaleler için önemli bir fırsat sunduğunu vurguladı.
Sağlıklı Yaş Almak İçin Öneriler
Dr. Karaca, sağlıklı yaş almayı desteklemek için şu önerilerde bulundu:
- Sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller ve sağlıklı yağlar açısından zengin beslenmek kronik hastalık riskini azaltarak yaşam süresini uzatabilir.
- Haftada en az 150 dakika orta düzeyde aerobik egzersiz ve kas güçlendirme çalışmaları yapmak kardiyovasküler sağlığı destekler ve biyolojik yaşlanmayı yavaşlatır.
- Her gece 7-9 saat uyumak bağışıklık sistemi ve bilişsel fonksiyonlar için çok önemlidir.
- Meditasyon, nefes egzersizleri ve doğada vakit geçirmek büyük önem taşır.
- Aile ve arkadaşlarla güçlü ilişkiler kurmak duygusal destek sağlayarak yaşam memnuniyetini artırır.
- Erken teşhis ve önleyici tedbirler, kanser gibi ciddi hastalıklarda bile kesin tedavi şansı sunabilir.
- Yeni beceriler öğrenmek ve yaratıcı aktivitelerle ilgilenmek bilişsel yedekleri artırarak demans riskini azaltabilir.
- Sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınmak, başta kanser olmak üzere birçok hastalığa karşı korur.
Eğitim Biyolojik Yaşlanmayı Yavaşlatıyor
Eğitim seviyesi gibi sosyoekonomik faktörlerin de yaşlanma hızını etkileyebileceğini belirten Dr. Karaca, Columbia Üniversitesi’nin yaptığı bir araştırmaya göre yüksek eğitim seviyesinin biyolojik yaşlanmayı yavaşlattığını ve yaşam süresini uzattığını söyledi. Fiziksel aktivitenin de bireysel, psikososyal ve çevresel faktörlerle doğrudan ilişkili olduğunu ekledi.
