8 Mart Dünya Kadınlar Günü vesilesiyle, kadınların maruz kaldığı psikolojik şiddet konusu gündeme getirildi. Ölümle sonuçlanan vakalar, şiddetin yalnızca fiziksel boyutunu gözler önüne serse de, fiziksel olarak nitelendirilmeyen ancak kişilerin yaşamında ciddi olumsuz etkilere yol açan psikolojik şiddetin yaygınlığı göz ardı edilemeyecek boyutlarda. Klinik Psikolog Nilsu Yavuzer, kadınların yaşadığı psikolojik şiddetin boyutlarını anlattı.
Psikolojik şiddetin bireysel olmanın ötesinde toplumsal bir sorun olduğunu vurgulayan Yavuzer, “Psikolojik şiddet, bir kişinin bir başkasına duygusal ve zihinsel zarar vermek için kullandığı manipülatif, aşağılayıcı veya baskıcı davranışları kapsar. Aşağılama, suçlama, aşırı eleştiri, tehdit, hakaret, utandırma gibi durumlar psikolojik şiddetin belirtileridir” dedi.
Şiddet denilince akla ilk olarak fiziksel şiddetin geldiğini, ancak psikolojik şiddetin gizli yapısı nedeniyle fark edilmesinin daha zor olduğunu belirten Yavuzer, “Kişinin hayatında ciddi olumsuz etkiler bırakır. Maruz kalma süresi uzadıkça kişi özsaygısını kaybeder, aile ve sosyal ilişkilerinde bozulmalar yaşar ve giderek toplumdan soyutlanır. Uzun vadede kültürel normları, sosyal ilişkileri ve ekonomik üretkenliği derinden etkileyebilir. Kadınlara yönelik psikolojik şiddet, onları zamanla toplumdan izole ederek birçok alanda yer almalarını engeller ve bu da cinsiyet eşitsizliğini derinleştirir,” şeklinde konuştu.
Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü’nün ulusal çapta yaptığı araştırmaya göre, Türkiye’de kadınların %43,9’u psikolojik şiddete maruz kalıyor. Yavuzer, “Kadınların yaşadığı psikolojik şiddetin bu denli yüksek olması endişe verici bir durumu ortaya koyuyor. Bu veriler, psikolojik şiddetin diğer şiddet türleri kadar ciddiye alınması gerektiğini gösteriyor. Çünkü fiziksel iz bırakmasa da öncelikle aile içinde, özellikle de kadının annelik rolünü etkiliyor. Annenin maruz kaldığı psikolojik şiddet çocuğu, kültürel normları, sosyal hayatı, aile ilişkilerini ve hatta ekonomik üretkenliği etkileyerek yaşamın tüm alanlarını sekteye uğratıyor. Kadınlara yönelik psikolojik şiddet, toplumun temel taşları olan çocukların sağlıksız bir ortamda büyümesine kadar varan sonuçlar doğuruyor. ‘Anne ne kadar iyi ve sağlıklı ise çocuk da o kadar iyi ve sağlıklıdır’ sözü bu noktada tam anlamıyla geçerlilik kazanıyor,” dedi.
Psikolojik şiddete maruz kalan kadınların sadece kendi ruh sağlıklarının değil, aynı zamanda çocuklarıyla kurdukları bağ ve ebeveynlik tutumlarının da etkilendiğini belirten Yavuzer, “Psikolojik şiddet gören bir anne, stres, kaygı, depresyon, öfke nöbetleri gibi sorunlar yaşayabilir ve bunlarla başa çıkmaya çalışırken çocuklarıyla sağlıklı bir bağ kurmakta zorlanabilir. Ev ortamında sürekli bir güvensizlik ve gerginlik hakim olur. Annenin yaşadığı bu durum, onu bitkin ve tükenmiş hissettirir. Çocuklar, özellikle küçük yaştakiler, annelerinin mutsuzluğundan kendilerini sorumlu tutabilirler. Anne, çocuğun ilk rol modeli olduğu için annenin yaşadığı olumsuzluklar, çocuğun ileriki yaşlarda benzer davranışlar ve duygular sergilemesine yol açabilir. İkili ilişkilerinde sağlıksız ve güvensiz bağlar kurabilir, sürekli kendini güvensiz ve kaygılı hissedebilirler,” diye ekledi.
