Bitlis’in Güroymak ve Tatvan ilçelerindeki dağ zirvelerinde yetişen, yöre halkının “yayla muzu” veya “ışkın” adını verdiği uçkun, baharın müjdecisi olarak tezgahlardaki yerini aldı. Yılda sadece bir ay kadar kısa bir süre toplanabilen bu şifalı bitki, kilosu 200-250 TL arasında değişen fiyatlarla satılıyor.
Bölge halkı, uçkun toplamak için sabahın erken saatlerinde zorlu bir yolculuğa çıkıyor. 10-15 kilometrelik patikaları tırmanarak yüksek rakımlı bölgelere ulaşıyor ve uçkunu özenle topluyorlar. Toplanan uçkunlar daha sonra şehir merkezlerindeki pazarlarda satışa sunuluyor. Satıcılardan Semih Orki, uçkunun kısa süreli de olsa önemli bir gelir kaynağı olduğunu ve zahmetli olmasına rağmen aile bütçesine katkı sağladığını belirtiyor.
Ekşimsi ve kendine özgü tadıyla özellikle yöre halkı tarafından sevilen yayla muzu, aynı zamanda şifa kaynağı olarak da biliniyor. Sarılık, tansiyon, şeker hastalığı, mide rahatsızlıkları ve diyabet gibi pek çok rahatsızlığa iyi geldiği söylenen uçkun, özellikle kış aylarında hastalıklara karşı doğal bir destek arayanların ilgisini çekiyor.
Hizan yaylalarında uçkun toplayan Ercan Sepet, “Uçkun yılda sadece bir kez yetişiyor, biz de bu fırsatı değerlendiriyoruz. Adeta her derde deva,” diyor. Bir başka satıcı Oğuz Uçak ise, “Bir kış boyunca bu bitkinin çıkmasını bekliyoruz. Hem şifalı hem de lezzeti bambaşka” diyerek uçkunun bölgedeki önemini vurguluyor.
Doğada kendiliğinden yetişmesi ve sınırlı bir dönemde toplanabilmesi, uçkuna olan talebi artırırken fiyatların da yükselmesine neden oluyor. Pazarda uçkunu görenler, bu nadir bitkiyi “bulunmaz nimet” olarak nitelendirip kaçırmamaya çalışıyor.
