Emtia piyasaları, geçtiğimiz hafta ABD Başkanı Donald Trump’ın tarifeler konusundaki belirsiz tutumu ve küresel jeopolitik gelişmelerin etkisiyle inişli çıkışlı bir performans sergiledi. ABD’nin yeni gümrük vergileri ve özellikle Çin’e yönelik ek liman ücretleri planları, küresel tedarik zincirlerinde ve navlun piyasasında endişelere yol açtı. Uzmanlar, bu durumun tarım ve enerji gibi birçok sektörde navlun maliyetlerini yükseltebileceği konusunda uyarıyor.
ABD Merkez Bankası (Fed), çarşamba günü politika faizini %4,25-4,50 aralığında sabit tuttu. Fed Başkanı Jerome Powell, tarifelerin enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabileceğini belirtirken, Trump’ın sosyal medyadan yaptığı faiz indirimi çağrısı, gelecekte Fed ile Başkan arasında anlaşmazlık çıkabileceği endişelerini artırdı. Trump ise tarifeler konusunda “esnek” olabileceklerini ve Çin ile görüşmelere açık olduklarını ifade etti. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için %3,1’e düşürdü ve 2026 yılı için %3 olarak öngördü. ABD ekonomisinin ise bu yıl %2,2 büyümesinin ardından 2026’da %1,6’ya gerileyeceği tahmin ediliyor.
Geçen hafta jeopolitik gelişmeler de yatırımcıların gündemindeydi. ABD ve Rusya arasında Rusya-Ukrayna savaşı konusunda yapılan görüşmeler, temkinli bir iyimserlik yaratsa da, İsrail’in Orta Doğu’daki saldırıları güvenli liman arayışını güçlendirdi. İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik hava saldırıları, iki aylık ateşkesin sona ermesine neden oldu. ABD ordusu da Kızıldeniz’deki nakliye yollarına yönelik tehditleri gerekçe göstererek Yemen’deki Husilere hava saldırısı düzenledi. Trump, bu saldırıların Kızıldeniz’deki tehditler ortadan kalkana kadar devam edeceğini açıkladı.
Altının ons fiyatı, Trump’ın tarife politikaları ve artan jeopolitik risklerin etkisiyle 3.057 dolara çıkarak rekor kırdı. Hafta sonunda ise 3.024 dolardan işlem gördü. Citi Research, artan fiziki talep ve ETF yatırımlarını gerekçe göstererek altının ons fiyatının önümüzdeki üç ayda 3.200 dolara ulaşabileceğini öngördü. “Boğa senaryosu”nda ise ABD ekonomisinde olası bir sert iniş veya stagflasyon endişelerinin güvenli liman talebini artıracağını ve altının yıl sonuna kadar 3.500 doları görebileceğini belirtti. Bu gelişmelerin etkisiyle altın %1,3, platin %3,4 değer kazanırken, gümüş %2,2, paladyum ise %0,6 değer kaybetti.
Baz metallerde ise bakır dışındaki metallerde düşüş yaşandı. Bakır fiyatları, ABD’nin planladığı tarifelerin piyasa dinamiklerini bozması ve Çin’den gelen olumlu ekonomik verilerin etkisiyle yükseldi. Trump’ın ABD Ticaret Bakanlığı’na bakır ithalatını soruşturma talimatı vermesi, yeni gümrük vergileri beklentisini artırdı ve bu da tüccarların alımlarını hızlandırarak ABD’de bakır fiyatlarını yukarı çekti. Uzmanlar, küresel bakır piyasasında ABD’ye yönelik sevkiyatların artması ve hurda ihracatının azalması nedeniyle arz sıkışıklığının derinleştiğine dikkat çekerken, Çin gibi büyük tüketicilerin bu rekabetçi ortamda fiyatları daha da yükseltebileceğini belirtiyor. Bakırın fiyatı %4,7 artarken, çinko %1, nikel %1,6, kurşun %2,4 ve alüminyum %2,5 değer kaybetti.
Petrol fiyatları, İsrail-Gazze çatışması, Kızıldeniz’deki güvenlik riskleri, Çin’in artan enerji talebi ve ABD’nin para politikalarındaki belirsizlik gibi faktörlerin etkisiyle yükselişini sürdürdü. Ancak, ABD’deki ham petrol stoklarının artması ve Ukrayna ile Rusya arasında sağlanan ateşkes, fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Çin’de daha fazla teşvik önlemi beklentisi de petrol fiyatlarını destekledi. OPEC+ grubu, yedi üye ülkenin son dönemdeki üretim artışlarını dengelemek için üretimi azaltacağını açıkladı. Bu da ilerleyen aylarda arzın azalabileceği beklentilerini güçlendirerek fiyatları destekledi. Doğal gaz fiyatları ise üretim fazlası, ılıman hava koşulları ve düşük ısıtma talebi nedeniyle geriledi. Brent petrolün varil fiyatı %2,1 artarken, doğal gazın fiyatı %3,4 düştü.
Tarım emtia fiyatları ise artan jeopolitik gerilimler, yeni gümrük vergileri ve olumsuz hava koşullarının etkisiyle dalgalandı. Çin, Kanada’dan ithal edilen kanola gibi bazı tarım ürünlerine ek gümrük vergileri uygulamaya başladı. Uzmanlar, kanolaya uygulanan gümrük vergilerinin alternatif bitkisel yağ piyasalarında talep yaratabileceğini belirtiyor. ABD Tarım Bakanlığı (USDA), düşük emtia fiyatlarından etkilenen çiftçilere 10 milyar dolarlık destek paketi sağlayacağını açıkladı. Bu destek paketi, özellikle buğday, mısır ve soya fasulyesi üreticilerine yönelik. ABD’nin buğday kuşağında yaşanan kuraklık ve toz fırtınaları ise verim riskini artırıyor. Mısır üreticileri, artan etanol talebi ve yüksek kar marjı beklentisiyle mısır ekimine yönelirken, ABD’de mısır ekim alanlarının artacağı tahmin ediliyor. Soya fasulyesi ve pirinç fiyatları sırasıyla %0,8 ve %1,7 düşerken, buğday %0,2, mısır ise %1 yükseldi. Şeker ve pamuk fiyatları %0,3 ve %0,4 düşerken, kahve %3,4, kakao ise %0,4 değer kaybetti.
