Bu sabah alışkanlığı farkında olmadan beyninize zarar veriyor! O beş dakika…

Sabah Doomscrolling’inin Beyninize Zararları ve Bunlarla Nasıl Savaşılır

Yeni güne başlarken alarm çaldığında ilk yaptığınız şey telefonunuza uzanmak oluyor mu? Sadece alarmı kapatmak veya bildirimlere göz atmak istiyorsunuz. Ancak bu “beş dakika” farkında olmadan 30 dakikaya hatta daha fazlasına dönüşebiliyor. Sabahları telefonunuzu kontrol etmek pek de zararsız görünmese de ruh sağlığınız ve gün boyu odaklanma yeteneğiniz üzerinde olumsuz etkileri olabilir.

Etkileri Şeker Tüketimindekine Benzer

Bu alışkanlığın nörobilim dünyasında bir adı var: doomscrolling. Sabah uyandığınızda, neredeyse otomatik olarak haberler, sosyal medya ve dijital içerikler arasında gezinme eğilimini tanımlamak için kullanılıyor.

Sinirbilimci Emily McDonald, doomscrolling’in beynin ödül sistemini tıpkı bir kumar makinesi gibi tetiklediğini açıklıyor. Ekranı her yenilediğimizde ve yeni bir içerik bulduğumuzda beynimiz, haz nörotransmitteri dopamin salgılıyor. Sorun şu ki, bu haz geçici ve bağımlılık yapıcıdır, bizi daha fazla uyaran aramaya yönlendirir ve farkında olmadan zaman kaybetmemize neden olan bir döngüye sürükler.

Etkisi, şeker tüketimine benzer; ne kadar fazla tüketirseniz, o kadar çok ihtiyacınız olur. En kötüsü ise, bunu sabahın erken saatlerinde yaptığınızda ortaya çıkar, çünkü beyniniz hala oldukça alıcı bir durumdadır. Bu da günün geri kalanında bilgiyi işleme biçiminizi etkileyen sürekli bir dikkat dağıtma döngüsüne girmenize neden olabilir.

Dikkat Süresi 8 Saniye Dönüştü

Samsung’un yaptığı bir araştırmaya göre, son 20 yılda ortalama dikkat süresi 12 saniyeden 8 saniyeye düştü. Bu azalma, büyük ölçüde teknolojiye aşırı maruz kalmanın bir sonucu olarak meydana geldi. Telefonumuzu uyandığımızda kontrol etmek, bu eğilimi güçlendirerek beynin önemli görevlere odaklanma yeteneğini zayıflatıyor.

Ayrıca, güne başlarken tükettiğimiz içerikler ruh halimizi de etkiliyor. Ruh sağlığı uzmanı Fatmata Kamara, olumsuz haberlere erken yaşta maruz kalmanın stres hormonu kortizol seviyelerini artırdığını ve bunun da şu sorunlara yol açabileceğini belirtiyor:

• Artan kaygı ve sinirlilik
• Ani ruh hali değişimleri
• Güne başlamadan önce zihinsel yorgunluk hissi
• Üretkenlik ve konsantrasyon yeteneğinde azalma

Mücadele Yolları

Bu alışkanlığın olumsuz etkilerinden kaçınmak istiyorsanız, sabah rutininizi değiştirmek için aşağıdaki stratejileri uygulayabilirsiniz:

• Günün ilk saatlerinde telefonunuza dokunmayın. Bunun yerine, esneme, derin nefes alma veya güne başlamadan önce birkaç dakikalık sakinlik gibi aktivitelerle bu zamanı değerlendirin.
• Gereksiz bildirimleri kapatın. Bu bildirimler, dikkatinizi anında çekmek ve dürtüsel içerik tüketimini teşvik etmek amacıyla tasarlanmıştır.
• Geleneksel bir çalar saat kullanın. Böylece uyandığınızda telefonunuzu hemen açma isteğini engelleyebilirsiniz.
• Ekranınızı daha sağlıklı alışkanlıklarla değiştirin. Kitap okumak, meditasyon yapmak veya gününüzü planlamak, güne daha net başlamanıza ve teknolojinin yarattığı aciliyet duygusundan uzak kalmanıza yardımcı olabilir.

Zararsız ve günlük bir davranış gibi görünen bir şey, düşündüğünüzden daha fazla zihninizi etkiliyor olabilir. Doomscrolling, yalnızca odaklanmanızı ve ruh halinizi bozmakla kalmaz, aynı zamanda yataktan çıkmadan önce bile sabahlarınızı bir stres ve dikkat dağınıklığı döngüsüne dönüştürebilir. Rutin hayatınızda yapacağınız küçük değişiklikler, günlük refahınızda büyük farklar yaratabilir. Önemli olan, güne bilinçli bir şekilde başlamak ve teknolojinin sabah temponuzu belirlemesine izin vermemektir.