Enflasyon
Yılın ilk ayında yüzde 5 olarak gerçekleşen enflasyon, son dört yılın ocak aylarındaki en düşük düzeyinde. Ancak sepet ağırlıklarında yapılan değişiklikler ve sağlık hizmetlerindeki fiyat artışları gibi tek seferlik faktörler enflasyona etki etti. Ana hedef olan enflasyon düşüşü trendinde bir değişiklik bulunmuyor; 2023 sonunda yüzde 65 olan enflasyonun bu yıl yüzde 24’e gerilemesi öngörülüyor. Enflasyon düşüşünün fiyatların azalması olarak algılanmaması, fiyat artış hızının yavaşlaması olarak görülmesi gerektiği vurgulanıyor.
Konut Arzı
Türkiye’de hayat pahalılığının en önemli bileşenlerinden biri kira. Konut arzını artırmak için devletin bütçeden ciddi destek sağladığı sosyal konutlar, yerinde dönüşüm ve kentsel dönüşüm çalışmaları yürütülüyor. Önümüzdeki yıllarda kapsamlı bir sosyal konut seferberliği başlatılması hedefleniyor.
Gıda Arzı
Tarımsal üretim açısından Türkiye’nin iyi durumda olmasına rağmen, tarladan tüketiciye ürün ulaştırma sürecinde aşırı fiyat artışları yaşanıyor. Bu durum, lojistik ve fire meselelerinin ötesinde, fiyatların şişirilmesi için aracılık yapan şirketlerin varlığıyla bağlantılı.
Enerji
Enerji, enflasyonda önemli bir diğer kalem. Elektrikte yüzde 60, doğalgazda yüzde 63 sübvansiyon sağlanıyor. Devlet, vatandaşın tükettiği elektrik ve doğalgazın büyük bir kısmının bedelini hazineden karşılıyor. Enerji arzı yönünde Türkiye hem gıda hem de konut arzı ile birlikte paralel bir mücadele yürütüyor.
Kamu Tasarrufu
Kamu harcamaları ve bütçe açığı oranının düşmesi, enflasyonun azalmasına katkıda bulunuyor. Kamuda ciddi bir tasarruf yapıldığı, harcama disiplininin tesis edildiği ve bütçe sınırlarının aşılmasına izin verilmediği belirtiliyor.
Bütçe Açığı
2023 bütçe açığının piyasa beklentisinin altında gerçekleştiği ve bu yıl da yüzde 3 civarına düşürülmesi hedefleniyor.
Cari Açık
Cari açık, milli gelire oranla yüzde 5,5 seviyesinden yüzde 0,7’ye düşmüş durumda. Bu yıl cari açığın bir miktar genişlemesi bekleniyor, ancak yönetilebilir seviyelerde kalması öngörülüyor.
Merkez Bankası Rezervleri
Merkez Bankası’nın net döviz rezervleri eksi 61 milyar dolardan 65 milyar doların üzerine çıkmış durumda.
Risk Primi
Türkiye’nin risk primi önemli ölçüde azaldı. CDS seviyesi 700 baz puanın üzerine çıkarken şu anda 254 seviyesinde ve 200’ün altına düşmesi hedefleniyor.
Kredi Notu
Geçtiğimiz yıl Türkiye, üç kredi derecelendirme kuruluşu tarafından iki kademe birden not artırımına uğrayan tek ülke oldu.
Kur Korumalı Mevduat
KKM’den çıkış için kararlılık belirtilerek, yılın ilk yarısında tüzel kişiler için KKM uygulamasının sonlandırılacağı açıklanıyor. KKM’nin cazibesinin azaltılması için adımlar atıldı, bireyler için stopaj oranı yükseltildi ve vadeye göre farklılaştırıldı.
ABD’nin Yaptırımları
ABD yönetiminin yaptırımları piyasalarda tedirginlik yaratsa da Türkiye açısından doğrudan riskler düşük görülüyor. ABD ile Türkiye arasında ticarette serbest ticaret anlaşması bulunmuyor ve ABD zaten Türkiye’ye yüksek vergi uyguluyor.
Kayıt Dışı Ekonomi
Kayıt dışılık Türkiye’nin en büyük sorunlarından biri olarak tanımlanıyor. Gelir kaybının yanı sıra kayıt dışı ekonomi düzenli denetimlerle azaltılması hedefleniyor. 2025 yılında kayıt dışı hiçbir mükellef bırakılmayacağı vurgulanıyor.
Denetimler
2024 yılında başlatılan kapsamlı denetim çalışmaları devam ediyor. OSB’ler, haller ve sanayi bölgelerine çadırlar kurularak, her sektörde kayıt dışılığa karşı mücadele yürütülüyor.
Hasılat Tespiti
Kayıt dışılıktan şüphelenilen işletmelerin hasılatlarının tespiti için düzenlemeler getirildi. Farklı gün ve aylarda yılda 12 kez uygulanacak hasılat tespiti, kayıt dışılığın azaltılmasına yardımcı olacaktır.
Kira Denetimleri
Kira denetimleri sonucunda, ilk defa beyanname veren 326 bin ev sahibi tespit edildi. Kiracılardan da bilgi alınarak kayıt dışı kiralamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
