Hükümetin Orta Vadeli Programı’nın sosyal güvenlik, emeklilik, sağlık ve çalışma hayatına yönelik çok sayıda düzenleme yapılmasını da kapsadığını anımsatan Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, çalışma yılı arttıkça maaşın düşmesine sebep olan sistemin değişeceği yönünde kritik açıklamalarda bulundu.
Kısmi emekli olanlar ile normal emekli olanlar aynı tabanda eşitlenerek fazla çalışanların ödüllendirme yerine cezalandırıldığını söyleyen Karakaş, 2024’te emekli olanların maaş hesabında yüzde 30’a varan düşüşler yaşandığını söyledi.
Mevcut düzenlemeyle beraber asgari ücretli ve diğer düşük ücret üzerinden sigortalı gösterilenlerin belirli durumlarda çalıştıkça emekli aylıkları artma yerine azaldığını vurgulayan Karakaş, emeklilik için yaş dışında diğer şartları yerine getiren çok sayıda sigortalı sosyal güvenlik sisteminden çıkmakta ya da kayıt dışı çalıştığını belirtti.
SSK emeklilik aylığı genel olarak=Ortalama aylık kazanç x aylık bağlama oranı formülü ile hesaplanmaktadır. Bu formülde özellikle ABO diye tabir edilen aylık bağlama oranları büyük önem taşıyor.
2008’den itibaren çalışmalar belirli hâllerde özellikle asgari ücret ve bu ücrete yakın komşu ücret üzerinden SGK’ya bildirilenlerin maaşlarında olumlu yansımadığını söyleyen Karakaş, bu durumun hem SGK’nın hem de çalışanın zararına sebep olduğunu belirtti.
Özellikle SSK (4/1-a) ve Bağ-Kur (4/1-b) sigortalılarının çalıştıkça yüksek emekli maaşı alması yönünde yasal bir düzenlemeye gidilmesi milyonlarca çalışanın en büyük beklentisi oldu.
Karakaş, hükûmetin plan ve programlarında sosyal güvenlikle ilgili yer alan hedefler arasında; emeklilik sisteminden erken çıkışı engellemek ve sistemden ortalama çıkış yaşının yükseltilmesi için sigortalıların çalışmasını teşvik etmek maksadıyla emeklilik parametreleri gözden geçirilmesi tahmin edildiğini açıkladı.
Gelecek dönemlerde kısmi (yaş haddinden) emeklilik ile normal emeklilik için iki ayrı emeklilik taban maaşı uygulamasına gidilebilir. Aynı zamanda 25 seneden sonraki çalışmalarda her bir yıl için ABO’da ilave artışlar öngören yeni bir sistem hayata geçirilebilecektir.
Karakaş, “Öngörülen tedbirler kapsamında düzenleme yapılması hâlinde aktif/pasif dengesinde iyileşmelere neden olabileceği gibi sigortalıların da çalıştıkça emeklilik maaşım azalacak mı? Endişesi ortadan kalkacaktır” ifadelerini kullandı.
Karakaş, program çerçevesinde çalışanların yüksek maaş almak için sistemde daha fazla kalması, kayıt dışılıkla mücadele ve beklenen diğer tedbirlerin hayata geçirilmesiyle SGK’nın prim gelirleri yükseldikçe SGK, vatandaşlara daha kaliteli hizmet verebileceğini de anımsattı.
