Gıda fiyatlarındaki ani değişimler hem tüketicileri hem de ekonomi yöneticilerini endişelendiriyor. Meyve ve sebzelerdeki mevsimsel değişiklikler ve arz-talep dengesizlikleri, fiyatlarda oynaklığa yol açarak enflasyon beklentilerini olumsuz etkiliyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), meyve ve sebze piyasalarındaki gelişmeleri yakından takip etmenin gıda güvenliği ve enflasyon açısından önemine dikkat çekti. Ancak mevcut veri setlerinin ve göstergelerin sınırlı olduğu biliniyor.
TCMB, Hal Kayıt Sistemi (HKS) verilerini kullanarak meyve ve sebze dalgalanmalarını daha yakından takip etmek için yeni öncü göstergeler geliştirdi.
Meyve ve sebzeler, temel ihtiyaç sepetinin yaklaşık dörtte birini oluşturmaktadır. Ancak bu gruptaki fiyatlar, mevsimselliğe bağlı olarak önemli ölçüde değişebilmektedir.
HKS verilerine göre, üreticilerin aldığı fiyatlarla tüketicilerin ödediği fiyatlar arasında önemli bir fark bulunmaktadır. Bu farkın nedenleri arasında lojistik maliyetleri, aracılar ve yetersiz depolama kapasitesi yer almaktadır. Ayrıca, iklim değişikliği de arz miktarlarında ani düşüşlere ve fiyat artışlarına yol açmaktadır.
TCMB’nin yeni göstergeleri, enflasyon tahminlerini iyileştirerek para politikası kararlarına rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. Bu göstergeler, taze meyve ve sebze arzı ve fiyatlarındaki dalgalanmaları daha doğru bir şekilde yansıtacak şekilde tasarlanmıştır.
