Avrupa Birliği (AB) Savunma Bakanları ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ukrayna’daki savaşın 1000. gününde Brüksel’de bir araya geldi. Toplantının odak noktası, Ukrayna’ya askeri yardımların artırılması ve Avrupa’nın savunma sanayiinin güçlendirilmesi oldu. Ukrayna Savunma Bakanı Rüstem Umerov, toplantıya video konferans yoluyla katıldı.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, görevini Kaja Kallas’a devretmeden önce son kez bu toplantıya başkanlık etti. Borrell, toplantı öncesi yaptığı açıklamada, “Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kiev’e girip Ukrayna’nın rejimini iki haftada değiştireceğini düşünüyordu. Ancak 1000 gün sonra Ukraynalılar hâlâ direniyor” dedi.
Borrell, savaşın başlamasından bu yana Avrupa’nın savunma sanayi üretiminin %30 arttığını, ancak bunun yeterli olmadığını vurguladı. Borrell, “Ukrayna’ya desteği artırmamız gerekiyor, ancak bu yalnızca mühimmat ve silah üretimiyle sınırlı kalmamalı” dedi. Avrupa’nın kendi stratejik yeteneklerini, NATO içinde kendi savunma kapasitesini genişleterek inşa etmesi gerektiğini belirtti.
Borrell, “Avrupalılar savunma konusunda sadece bir fabrika olmaktan çok daha fazlasını yapmak zorundadır. NATO Avrupa’nın savunmasını organize ederken, Avrupalılar da kendi güvenlik sorumluluklarını üstlenmelidir” ifadelerini kullandı. ABD’nin Ukrayna’ya desteğini kesme ihtimaline karşı, Avrupa’nın bağımsız karar alabilmesinin kritik önem taşıdığını söyledi.
ABD’nin Ukrayna’ya uzun menzilli silahların Rus topraklarında sınırlı şekilde kullanımına izin verdiğine ilişkin sorulara yanıt veren Borrell, konunun toplantıda ele alınacağını belirtti ve “Ukraynalıların kendi topraklarını savunmak için Rusya topraklarında Ruslara karşı savaşmasına izin vermek tamamen uluslararası hukuka uygundur” açıklamasında bulundu.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, savaşın 1000. gününe denk gelen toplantının sembolik önemini vurguladı. Rusya’nın yanında Çin, İran ve Kuzey Kore’nin de yer aldığı bir eksene dikkat çeken Rutte, Ukrayna’ya teslim edilen silahlara kısıtlamalar koymamanın en doğru karar olduğunu söyledi. Ancak bu kararın AB ülkelerinin kendi inisiyatifinde olduğunu da ekledi.
Rutte, NATO ve AB’nin savunma stoklarını yenilemek ve hazırlığı artırmak için birlikte çalıştığını kaydetti. Avrupa’nın savunma sanayiinde artan üretim kapasitesine rağmen daha fazlasına ihtiyaç olduğunu dile getirdi.
Borrell, Avrupa’nın sadece “tepki veren” bir aktör olamayacağını ve bağımsız bir güvenlik politikası geliştirmesi gerektiğini belirtti. Borell, “Avrupalılar, oturup Amerikalıların ne yapacağını bekleyip tepki vermekle yetinemez” dedi.
Toplantıda, AB ülkelerinin Ukrayna’ya verdikleri silahların kullanımına yönelik sınırlamaların kaldırılması konusu da tartışıldı. Borrell, bu adımın Avrupa’nın savunma kapasitesini artırması ve Ukrayna’ya daha etkin destek sunması için önemli olduğunu ifade etti.
Toplantı, Ukrayna savaşının 1000. gününde Avrupa’nın güvenlik politikalarında daha stratejik bir pozisyon almasının gerekliliğini bir kez daha gözler önüne serdi. NATO ve AB’nin iş birliği, bölgenin uzun vadeli güvenliği için kritik bir unsur olarak değerlendirildi.
