Avrupa’nın Enerji Krizi: Ukrayna Üzerinden Rus Gazı Sevkiyatı Durdu
2025’in başlarında Avrupa, enerji sektöründe ciddi bir sıkıntıyla karşı karşıya kaldı. Rus enerji devi Gazprom, Ukrayna üzerinden Avrupa’ya doğal gaz sevkiyatının durdurulduğunu açıkladı.
Ukrayna, anlaşmayı uzatmayı reddettiğini daha önce açıklamıştı. 2023’te Ukrayna üzerinden Avrupa’ya taşınan Rus gazı miktarı, bir önceki yıla göre %28 düşerek 15 milyar metreküpe geriledi.
Ukrayna’dan sevkiyatın durmasıyla Avrupa’ya Rus gazı taşıyan Kuzey Akım 1, Kuzey Akım 2 ve Yamal-Avrupa boru hatları atıl hale geldi. Böylece tek güzergah Türkiye’den geçti. Rusya, TürkAkım boru hattıyla Karadeniz’den gaz ihraç ediyor. Avrupa’nın Rus gazı için tek boru hattı kaynağı, TürkAkım’dan gelen gazı Balkan ülkelerine taşıyan Balkan Akımı kaldı.
Gazın yeni güzergahlarla Avrupa’ya ulaşması, Sırbistan ve Avusturya gibi ülkelerin faydalanmasını sağlayabilir. Ancak transitin durması, gaz fiyatlarında artış ve piyasada dengesizliklere yol açabilir.
Rusya Devlet Başkanı Putin, yıl sonuna kadar Avrupa’ya doğal gaz akışını sürecek bir anlaşma olasılığının düşük olduğunu söyledi. Bunun üzerine Avrupa’da doğal gaz fiyatları tarihi seviyelere yükseldi. Avrupa ölçütü TTF, Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyesi olan 50 Euro’ya ulaştı.
Moldova, durumdan en çok etkilenen ülke oldu. Ülkede ısıtma ve sıcak su sıkıntısı yaşanıyor. Enerji şirketi, abonelerine sadece tek odayı ısıtmalarını ve battaniyeyle örtünmelerini tavsiye etti.
Rusya’nın Ukrayna üzerinden Avrupa’ya yaptığı doğal gaz sevkiyatının kapanması, piyasadan yıllık 15 milyar metreküp gazın çekilmesine neden olacak. Transitin devamı için üç olası senaryo var: Avrupa’dan bağımsız bir şirketin gazı Ukrayna üzerinden taşıması, mülkiyet devrinin Rusya-Ukrayna sınırına taşınması veya gazın menşeinin farklı bir ülke olarak gösterilmesi.
Dünyanın en büyük ikinci doğal gaz rezervlerine sahip İran, iç talep nedeniyle zorluk yaşıyor. Ülkede elektrik kesintileri yaşanıyor ve okullar kapatılıyor. İran, krizi aşmak için Türkmenistan’dan gaz ithal ediyor.
Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, kış mevsiminde enerji krizi yaşamamak için gaz depolama seviyelerini %90’ın üzerine çıkardı. Norveç, AB’nin önde gelen tedarikçisi oldu.
