Güneş’te Kocaman Deliğin Tespit Edilmesi Dünyayı Etkileyecek Güneş Fırtınalarını Gösteriyor
Bilim insanları, Güneş’in atmosferi olan koronada yaklaşık 800.000 kilometre genişliğinde devasa bir delik açıldığını tespit ettiler. NASA teleskoplarının görüntülediği bu dev yarık, Dünya’ya doğru hızla hareket eden Güneş rüzgarları püskürtüyor.
Koronadaki delikler, manyetik alanların açılmasıyla radyoaktif plazma rüzgarlarının uzaya yayılmasına izin veren bölgeler. Bu delikler, manyetik alanlar içinde sıkışıp kalan sıcak gazların tutulamadığı ve uzaya doğru aktığı için daha koyu görünüyor.
Dünya’nın çapının 62 katından daha büyük olan yeni koronal delikten kaçan Güneş rüzgarı, saniyede 500 kilometreden daha yüksek hızla hareket ediyor. Uzay parçacık akışlarını izleyen Spaceweather.com’a göre bu akışın ilk dalgası 31 Ocak’ta Dünya’ya ulaşarak küçük çaplı bir jeomanyetik fırtına yarattı. Plazma dalgasının 31 Ocak’tan itibaren üç gün boyunca yüksek enlemlerde kutup ışıklarını tetiklemesi bekleniyor.
Güneş Fırtınaları
Güneş’teki patlamalar, koronal kütle atımı (CME) adı verilen parçacık püskürたちはを引き起こす。Bu radyoaktif parçacıklar uzayda yol alarak Dünya’ya ulaşıyor ve gezegeni saran manyetik alanla etkileşime giriyor.
Bu durumda olay Güneş fırtınası olarak adlandırılıyor ve manyetik alanla etkileşim sonucu görkemli kuzey ışıkları oluşuyor. Güneş’ten gelen yüklü parçacıklar, gezegenin üst atmosferindeki oksijen ve azot gibi gazlarla çarpışıyor ve onlara enerji veriyor. Bu enerji, ışık olarak salınıyor ve gece gökyüzünde görülen renkli kutup ışıklarını meydana getiriyor.
Ancak Güneş fırtınaları daha şiddetli olduğunda GPS sistemlerini ve radyo dalgalarını bozabilir, yeryüzünde iletişimi aksatabilir ve hatta elektrik kesintilerine neden olabilir.
Güneş Solar Maksimumda
NASA ve NOAA, Güneş’in resmen “solar maksimum” evresine girdiğini açıkladı. Bu, Güneş’in 11 yıllık aktivite döngüsünün zirvesine yaklaştığı anlamına geliyor.
Bu da yakın zamanda yıldızda daha fazla lekenin ortaya çıkması, daha fazla patlama meydana gelmesi ve Güneş fırtınalarının sayısının artması beklendiği anlamına geliyor. Bu süreçte aurora olarak da bilinen kuzey ışıkları, Dünya’nın daha düşük enlemlerinden de görülebilir hale gelebilir.
Güneş her 11 yılda bir, sakin veya fırtınalı geçen bir döngüsünü tamamlıyor ve yenisini başlatıyor. Yıldız, 2019’da 25. döngüsüne girdi. Bu 11 yıllık döngüler boyunca yıldızın manyetik kutupları düzenli olarak yer değiştiriyor. Bu döngülerden daha sakin olanına, yani yıldızdaki patlamaların ve lekelerin minimum seviyeye indiği dönemlere “solar minimum” deniyor. Güneş lekelerinin arttığı ve patlamaların da sıklaştığı evrelere ise “solar maksimum” adı veriliyor.
