Bebeğin kalbi anne karnındayken doğru gelişmezse, daha sonra yapısal ve işlevsel sorunlar ortaya çıkabilir. Yeni doğan her 100 bebekten yaklaşık biri doğuştan kalp hastalığıyla doğuyor. Bu nedenle, ailelerin belirtileri tanıması, düzenli kontrolleri ihmal etmemesi ve riskli durumlarda uzman gözetiminde olması hayati önem taşıyor. Çocuk Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Hakan Ceyran, çocuklardaki kalp hastalığının belirtileri hakkında önemli bilgiler paylaştı.
FETAL EKOKARDİYOGRAFİ
Prof. Dr. Ceyran, annede doğuştan kalp hastalığı varsa bebekte de hastalık görülme riskini artırdığını, bebeğin kardeşlerinden birinin doğuştan kalp hastalığına sahip olması durumunda da riskin yükseldiğini belirtti. 35 yaş üstü hamileler, daha önce doğuştan kalp hastalığı veya başka anomalili bebek dünyaya getirmiş kişilerin ayrıntılı fetal ekokardiyografi yaptırmaları gerektiğini vurguladı. Saptanmış kalp anomalisi olan bebeklerin doğumlarının, çocuk kardiyoloji ve çocuk kalp cerrahisi bölümleri bulunan ve yenidoğan yoğun bakım ünitesi olan hastanelerde gerçekleştirilmesinin önemli olduğunu ekledi.
BEBEKLERDE KALP HASTALIĞININ 5 İŞARETİ
Prof. Dr. Ceyran, ailelerin olası kalp hastalıklarını erken fark edip hekime başvurmaları için beş belirtiye dikkat çekti:
1. MORARMA: Dudaklarda, tırnaklarda veya ciltte mavi-mor renk değişikliği, kandaki oksijen seviyesinin düşük olduğunu gösterebilir. Fallot tetralojisi (mavi bebek hastalığı), büyük damarların kalpten ters çıkması, akciğer damar darlığı veya yokluğu gibi durumlar morarmayla seyredebilir.
2. NEFES ALMA ZORLUĞU: Hızlı nefes alıp verme, burun kanatlarının açılması veya göğüs kafesinin çekilmesi kalp problemlerini işaret edebilir.
3. BESLENME SORUNLARI:
Bebek emerken çabuk yoruluyor, az süt içiyor ve kilo alamıyorsa, kalp hastalığı düşünülmelidir.
4. HUZURSUZLUK VE HALSİZLİK: Sürekli huzursuzluk veya aşırı halsizlik kalp rahatsızlığının belirtisi olabilir.
5. KİLO ALIMINDA GERİLİK: Yaşına göre yeterince kilo almayan veya büyüme eğrisinden sapan bebeklerde kalp sorunu olabilir. Kalpte önemli delikler, ana damarda (aorta) ciddi darlıklar gibi durumlar bu belirtilerle seyredebilir.
PEDİATRİK TAKİP ÖNEMLİ
Prof. Dr. Ceyran, pediatrik takip gerektiren durumları şöyle açıkladı: Kalp çarpıntısı veya anormal nabız önemlidir. Hızlı veya düzensiz nabız takip gerektirir. Kalpte üfürüm, her zaman ciddi bir sorun olmasa da pediatrik kardiyoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Bayılma veya bilinç kaybı durumunda hemen doktora başvurulmalıdır. Soğuk terleme ve solgunluk kalp yetmezliğini, kusma ile birlikte morarma veya nefes darlığı ise acil müdahaleyi gerektirebilir. Bu belirtilerden herhangi biri görülürse hemen hekime başvurulmalıdır.
AİLELER BİLİNÇLİ OLMALI
Yeni doğan bebeklerde rutin kontrollerin önemini vurgulayan Prof. Dr. Ceyran, özellikle riskli gebelik sonrası doğan bebeklerin ilk ayda pediatrik kardiyoloji kontrolünden geçmesi gerektiğini belirtti. Ailede doğuştan kalp hastalığı öyküsü varsa bebeğin kalp sağlığının daha dikkatli izlenmesi gerektiğini, doktorun önerdiği aşıların yaptırılması ve enfeksiyon önlemlerinin alınmasının önemli olduğunu söyledi. Kalp hastalığı olan bebeklerde enfeksiyon riskinin ciddi komplikasyonlara yol açabileceğini, özellikle RSV gibi virüslerden korunmanın gerekli olduğunu ekledi. Doğuştan kalp hastalıklarının büyük çoğunluğunun doğru tanı konulduktan sonra tedavi edilebildiğini ve tedavide girişimsel kardiyolojik yöntemlerin yanı sıra kalp ameliyatlarının da kullanılabileceğini belirtti.
