Dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki uçurum Ekim ayında da artmaya devam etti. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Ekim 2024 Hanehalkı İşgücü Araştırması’na göre, mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,8 olurken, geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 27,6’ya yükseldi.
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), TÜİK verilerinden yola çıkarak yaptığı hesaplamalar, işsizlik türleri arasındaki büyüyen farkı ortaya koydu. Son iki yılda dar tanımlı işsiz sayısı teorik olarak 386 bin azalmış gibi görünse de geniş tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 587 bin arttı. Mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Ekim ayında 11 milyon 245 bin kişiye ulaştı.
DİSK-AR’ın bir başka çarpıcı bulgusu ise zamana bağlı eksik istihdam verileriyle ilgili oldu. Haftalık 40 saatten az çalışan ve daha fazla çalışmak isteyen zamana bağlı eksik istihdam edilenlerin sayısı son bir yılda 1 milyon 795 binden 3 milyon 512 bine çıktı.
Kadınların işgücüne katılım oranları erkeklere kıyasla düşük seyrederken, işsizlik oranları daha yüksek. TÜİK’e göre Ekim 2024’te işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,9 iken kadınlarda yüzde 12,3 olarak gerçekleşti. Genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı erkeklerde yüzde 12,6, kadınlarda ise yüzde 23,9 oldu. Geniş tanımlı işsizlik oranı ise erkeklerde yüzde 22,3, kadınlarda ise yüzde 36,4 olarak hesaplandı. İşgücüne katılım oranı erkeklerde yüzde 72,4 iken kadınlarda yüzde 37,4 oldu.
TÜİK’in verilerine göre, Ekim 2024’te dar tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 175 bin olarak açıklandı. Türkiye İş Kurumu (İş-Kur) verilerine göre ise Ekim ayında işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı 420 bin 904 oldu. Bu, Ekim 2024’te resmi işsizlerin yalnızca yüzde 13,3’ünün işsizlik ödeneği alabildiğini gösteriyor. İşsizlerin büyük çoğunluğu, yaklaşık 2,7 milyon kişi, işsizlik ödeneğinden yoksun kaldı.
Bu durum, işsizlerin yüzde 86,7’sinin işsizlik ödeneği alamadığı anlamına geliyor. İşsizlik ödeneğinden yararlanma koşullarının ağır olması ve işsizlik sigortası kaynaklarının amacı dışında kullanılması nedeniyle işsizlerin büyük çoğunluğu işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor.
