Türk ekonomisini çökerten, siyasi ortamı altüst eden ve AKP’nin 23 yıllık iktidarının yolunu açan 2001 krizi, dönemin Halkbank Genel Müdürü Yenal Ansen tarafından SÖZCÜ’ye anlatıldı.
Ansen, söz konusu krizin yaşandığı beş günlük süreçte kamu bankalarının kısıtlandığını, yabancı yatırımcıların IMF desteğiyle paralarını çektiğini ve tüm yükün yerli yatırımcılara kaldığını belirtti.
Türkiye’de halkın şu an 2001’den daha olumsuz bir konumda olduğunu vurgulayan Ansen’in anlattığına göre 2001 krizinin kritik beş gününde yaşananlar şöyle:
19 Şubat Pazartesi: Piyasalarda dalgalanma başladı. Merkez Bankası, özel bankalara 7,6 milyar dolar sattı. Borsa düştü, faiz oranları yükseldi. Kamu ve devlet bankalarına fon sağlanmadı.
20 Şubat Salı: Faiz oranları daha da yükseldi. Özel bankalar dövize hücum etti ve kamu bankalarındaki fonlarını geri istedi. Hazine, IMF’nin baskısıyla yabancı fonların zarar görmemesi için döviz kurunu yükseltmedi.
21 Şubat Çarşamba: Merkez Bankası piyasaya para vermedi. Faiz oranları fırladı. Özel bankalar 3 milyar dolar döviz topladı. Dolar kuru 670 bin liradan 1 milyonu aştı. Krizi kontrol altına almak için Hazine ve Merkez Bankası ile swap işlemi yapılmak istendi ancak telefonlar açılmadı.
22 Şubat Perşembe: Hazine, yabancı yatırımcılara paralarını ödedi ve döviz kuruna sabitleme uygulaması sona erdi. Moody’s notu düşürdü.
23 Şubat Cuma: Kamu bankalarına swap işlemi yapma izni verildi. Faiz oranları düştü. Resmi dolar kuru 1.072 TL, piyasada ise 850-900 TL oldu. Merkez Bankası Başkanı ve Hazine Müsteşarı istifa etti.
Ansen, krizin, spekülasyona dayalı işlemlerle kamu kaynaklarının özele aktarılması ve yüksek faizlerle haksız kazanç sağlanmasıyla karakterize olduğunu vurguladı. Ayrıca, vadesi gelmiş veya gelmemiş 30 bin firmanın da bu süreçte iflas ettiğini belirtti.
Son olarak Ansen, son iki yıldaki ekonomik krizin toplumun yaşam standartlarını 2001’den daha kötü bir duruma getirdiğini ve bankaların üretim yerine tüketime kredi verdiğini söyledi.
