Türk Nefroloji Derneği (TND), 13 Mart Dünya Böbrek Günü’nde bir ilaç şirketiyle ortaklaşa hazırladığı “Sağlıklı Böbrek, Sağlıklı Hayat” raporunu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, Türkiye’de kronik böbrek hastalığı (KBH) giderek yaygınlaşıyor ve sağlık sistemine önemli bir yük getiriyor. Ülkemizde, toplam nüfusun %2,5’ine böbrek hastalığı tanısı konmuş durumda. Tanı konmamış hastalar da hesaba katıldığında bu oran %11,7’ye ulaşıyor ve 2027 yılına kadar %12,3’e yükselmesi bekleniyor. KBH’nin, 2040 yılına kadar dünya genelinde 5. önde gelen ölüm nedeni olacağı öngörülüyor.
TND Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, vücut ağırlığına oranla küçük olmalarına rağmen böbreklerin hayati öneme sahip olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Türkmen, “50 gramlık iki böbreğin toplam ağırlığı 500 gramı bile bulmaz, ancak çalışmadıkları takdirde tüm vücut sistemi çöker. Milyonlarca insan bu hastalıktan muzdarip” dedi.
Böbrek hastalıklarının sinsi bir şekilde ilerlediğine dikkat çeken Prof. Dr. Türkmen, Türkiye’de her 7 yetişkinden birinin kronik böbrek hastası olduğunun tahmin edildiğini belirtti. Hastalığın erken evrelerinde belirtilerin silik veya hiç olmaması nedeniyle birçok kişinin hastalığının farkında olmadığını söyledi. Prof. Dr. Türkmen ayrıca, 2022’de Türkiye’deki toplam sağlık harcamalarının %5,76’sının böbrek yetmezliği hastalarının tedavi, diyaliz ve böbrek nakli harcamalarından oluştuğunu ve bu oranın 2027’de 5 milyar doları aşmasının beklendiğini ifade etti.
Türkiye’nin evde diyaliz hizmeti sunan ülkeler arasında üçüncü sırada olduğunu belirten TND Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Ercan Ok, organ bağışındaki yetersizlik nedeniyle diyalizin en yaygın tedavi yöntemi olduğunu söyledi. Dünyada 3 milyon, Türkiye’de ise 70 binden fazla hastanın diyalize bağlı yaşadığını belirten Prof. Dr. Ok, Türkiye’de evde diyaliz hizmetinin SGK tarafından ücretsiz karşılandığını ve hastaların haftada 3 gün 4 saat diyaliz merkezine gitmek yerine evde tedavi olabildiklerini vurguladı. Gelecekte giyilebilir diyaliz cihazlarıyla tedavinin daha da kolaylaşabileceğini de ekledi.
TND Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Şükrü Ulusoy, hipertansiyonun Türkiye’de son dönem böbrek yetmezliği ve diyaliz gerektiren vakaların ikinci en sık nedeni olduğunu belirtti. Hipertansiyonun kalp, böbrek, beyin ve göz damarlarında hasara yol açarak organ yetmezliklerine neden olabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Ulusoy, Türkiye’de 18 yaş üstü yetişkinlerde hipertansiyon görülme sıklığının %30,3 olduğunu ve hastaların %46’sının hipertansiyonu olduğunun farkında olmadığını söyledi.
TND Genel Sekreteri Prof. Dr. Özkan Güngör ise diyabetin böbrek sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti. Türkiye’de 2023 verilerine göre diyalize giren hastaların %34’ünün diyabetik böbrek hastalığı nedeniyle tedavi gördüğünü belirten Prof. Dr. Güngör, dünya genelinde diyabet hastası sayısının 2019’da 460 milyon iken 2045’te 700 milyonu aşacağını söyledi.
