Erken menopoz, kadınlarda 40 yaşından önce görülen ve önemli sağlık sorunlarına yol açabilen bir durumdur. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatih Aktoz, erken menopozun nedenleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaştı.
Doç. Dr. Aktoz’a göre, erken menopozun genetik yatkınlık, otoimmün hastalıklar, kanser tedavileri, yumurtalıklara zarar veren cerrahi müdahaleler ve çevresel faktörler gibi pek çok nedeni olabilir. Ailesinde erken menopoz öyküsü olan kadınlarda risk daha yüksektir.
Erken menopoz belirtileri, genellikle klasik menopoz belirtileriyle benzerlik gösterir. Adet düzensizlikleri, adet görememe, kısırlık, ateş basmaları, terlemeler, uyku problemleri, vajinal kuruluk, cinsel istekte azalma, ruh hali değişiklikleri, depresyon, kaygı, kemik erimesi, ciltte kuruluk ve saç dökülmesi gibi belirtiler görülebilir.
Menopoz döneminde östrojen hormonunun azalması, kadın vücudunda çeşitli değişikliklere neden olur. Erken menopozda ise bu etkiler daha erken yaşlarda ortaya çıkarak kalp-damar hastalıkları, kemik erimesi, bilişsel fonksiyonlarda azalma ve ruhsal sağlık sorunları riskini artırır. Ayrıca, doğal yollarla gebe kalma şansını da önemli ölçüde azaltır.
Erken menopoz tanısı, 40 yaş altındaki kadınlarda adet görememe ve yüksek FSH (folikül uyarıcı hormon) seviyeleri ile konulur. Sıcak basmaları ve vajinal kuruluk gibi östrojen eksikliği belirtileri de tanıda dikkate alınır. AMH testi ve ultrasonla folikül sayımı gibi ileri tetkikler de yumurtalık rezervini değerlendirmek için kullanılabilir.
Erken menopoz tamamen geri döndürülemez olsa da belirtileri yönetmek ve uzun dönem sağlık etkilerini azaltmak mümkündür. Hormon tedavileriyle östrojen ve progesteron eksikliği giderilebilir, semptomlar hafifletilebilir ve riskler azaltılabilir. Dengeli beslenme, doktor önerisiyle D vitamini ve kalsiyum takviyesi, sigara ve alkolden uzak durma, düzenli egzersiz ve psikolojik destek de önemlidir.
Çocuk sahibi olmak isteyen kadınlar için ise yumurta dondurma tedavisi bir seçenek olabilir. Erken menopoz öncesinde yumurtaların toplanıp dondurulması, ileride tüp bebek tedavisi ile gebelik şansını artırabilir.
Sonuç olarak, erken menopoz ciddi bir sağlık sorunudur ve kadınların adet düzeni ve vücutlarındaki değişikliklere dikkat etmeleri, belirtiler görüldüğünde bir uzmana başvurmaları önemlidir. Uygun tedavi ve destekle erken menopozun etkileri azaltılabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.
