Doğada Farklı Bir Üreme Biçimi: Partenogenez Nedir?

Partenogenez: Doğanın Farklı Üreme Biçimi

Doğada, üreme tipik olarak eşeylidir ve döllenmeyi gerektirir. Ancak bazı canlılarda, döllenme olmaksızın yeni bireylerin gelişmesine olanak tanıyan benzersiz bir üreme biçimi olan partenogenez görülür.

Partenogenezde, bir dişi üreme hücresi (yumurta hücresi) döllenmeden gelişerek yeni bir birey oluşturur. Bu nedenle, bir çeşit eşeysiz üreme olarak kabul edilir.

Partenogenez Çeşitleri

Partenogenez, iki ana kategoriye ayrılır:

• Diploid Partenogenez: Yumurta hücresi, döllenmeden önce diploid hale gelerek (normal kromozom sayısına sahip olarak) yeni bir birey oluşturur.
• Haploid Partenogenez: Yumurta hücresi, mayoz bölünme geçirerek haploid hale gelir (yarım kromozom sayısına sahip olur) ve ardından gelişir.

Partenogenezde Görülen Canlılar

Partenogenez, çeşitli canlılarda görülür, bunlar arasında şunlar bulunur:

• Bal arıları
• Karıncalar
• Su pireleri
• Yaprak bitleri
• Bazı kelebek türleri
• Belli balık, kurbağa, sürüngen ve kuş türleri

Bal Arılarının Partenogenez ile Çoğalması

Bal arılarında partenogenez, hiyerarşik bir düzende yaşayan işçi arılar, erkek arılar ve bir kraliçe arıdan oluşan kolonilerinde hayati bir rol oynar. Kraliçe arı, koloninin devamlılığını sağlayan diploid olmayan yumurtlar üretir.

Bu yumurtaların bir kısmı döllenmemiş halde kalır ve partenogenez yoluyla erkek arıları oluştururken, döllenen yumurtalar işçi arıları ve yeni kraliçe arıları oluşturur. Bu süreç, kolonide cinsiyetin kontrol edilmesini ve belirlenmesini sağlar.