Deprem Sözleri Tutulmadı, Harcamalar Sorgulanıyor
6 Şubat 2023 depreminin üzerinden neredeyse iki yıl geçmesine rağmen, verilen sözlerin çoğu tutulmadı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, depremzedelere bir yıl içinde 319 bin, toplamda ise 650 bin yeni konut yapılacağını söylemişti. Ancak geçen ay, deprem bölgesinde henüz 155 bin konutun anahtarının teslim edildiğini açıkladı. Yani verilen sözlerin yüzde 50’si bile yerine getirilemedi.
Depremden en ağır hasarı alan illerden biri olan Hatay’ın Arsuz ilçesinde 3.900 deprem konutunun yapımına başlandı ve bu konutların bu yıl içinde teslim edilmesi planlanıyor.
Yardımlar Nereye Gitti?
Cumhurbaşkanı Erdoğan, deprem bölgesinde 2023 ve 2024 yıllarında 2,6 trilyon lira harcandığını ve bunun 75 milyar dolara denk geldiğini açıkladı.
Depremlerin ardından TRT’nin Türkiye Tek Yürek kampanyasına 115 milyar lira bağışlandı. Motorlu Taşıtlar Vergisi iki kez ödendi. AFAD, 129 milyar lira yardım topladığını duyurdu. Avrupa Birliği, 6 milyar Euro (220 milyar lira) yardımda bulundu. İktidar, ilk yıl deprem bölgesi için 894 milyar lira harcadı. 2024’te bütçeye konan 906 milyarlık ödenekten sadece 212 milyar lira harcandı.
Harcanan paranın sadece yüzde 23,4’ü kullanılırken, yaklaşık 700 milyar lira harcanmadı. AKP’li yetkililer, 9 trilyon lirayı aşan harcamaları ve 1,3 trilyon liralık bütçe açığını deprem harcamalarıyla savunsa da, 2024 bütçesinde deprem harcamalarının payı yüzde 2,3’te kaldı.
11 İlde 155 Bin Konut Teslim Edildi
Hatay: Söz verilen 254 bin 195 konuttan 32 bin 160’ı teslim edildi. 222 bin 35 konut bekliyor.
Kahramanmaraş: Söz verilen 112 bin 414 konuttan 27 bin 398’i teslim edildi. 85 bin 16 konut bekliyor.
Malatya: Söz verilen 103 bin 15 konuttan 19 bin 751’i teslim edildi. 83 bin 264 konut bekliyor.
Adıyaman: Söz verilen 64 bin 811 konuttan 24 bin 625’i teslim edildi. 40 bin 186 konut bekliyor.
Gaziantep: Söz verilen 41 bin 922 konuttan 20 bin 888’i teslim edildi. 21 bin 34 konut bekliyor.
Diyarbakır: Söz verilen 21 bin 712 konuttan 7 bin 98’i teslim edildi. 14 bin 614 konut bekliyor.
Osmaniye: Söz verilen 20 bin 502 konuttan 5 bin 410’u teslim edildi. 15 bin 92 konut bekliyor.
Adana: Söz verilen 21 bin 21 konuttan 3 bin 872’si teslim edildi. 17 bin 149 konut bekliyor.
Elazığ: Söz verilen 20 bin 261 konuttan 5 bin 481’i teslim edildi. 14 bin 780 konut bekliyor.
Şanlıurfa: Söz verilen 16 bin 782 konuttan 6 bin 512’si teslim edildi. 10 bin 270 konut bekliyor.
Kilis: Söz verilen 3 bin 361 konuttan bin 929’u teslim edildi. Bin 432 konut bekliyor.
İhaleler Malum Patronlara Gitti
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2023-2024 yılları arasında 114 milyar liralık deprem konut ihalesi yaptı. Bu ihalelerin büyük bir kısmı, Çelikler Holding, YDA İnşaat, Siyah Kalem Mühendislik, Rönesans Holding, Kalyon İnşaat, Kuzu Grup ve Ziver Petrol gibi tanınmış şirketlere verildi.
