Beyin damar tıkanıklığı, aterosklerotik plaklar nedeniyle damarların daralması sonucu oluşan pıhtı gibi sebeplerle ortaya çıkar. Yaş ilerledikçe damarların esnekliğini kaybetmesi, damar sertliği, hipertansiyon, diyabet ve obezite gibi rahatsızlıklar da tıkanıklık riskini artırır. Şah damarındaki tıkanıklık, geçici iskemik inme veya ataklara yol açabilir. Bu ataklar, bir gözde kısa süreli görme kaybı, vücudun bir tarafında uyuşma, konuşma zorluğu ve kısa süreli tekrarlayan ataklar şeklinde kendini gösterebilir. Beyin damar tıkanıklığının diğer belirtileri arasında bulantı, kusma, baş ağrısı, yürüme güçlüğü, görme sorunları, hafıza problemleri, duygusal ve düşünsel karmaşa ve epilepsi nöbetleri bulunur.
Şah damarı tıkanıklığı, geçici iskemik atak (GİA) veya iskemik inmeye sebep olur. Belirtiler arasında tek gözde birkaç dakikalık görme kaybı, vücudun bir yarısında uyuşma, güçsüzlük ve konuşma bozukluğu yer alır. Tek taraflı vücut etkilenmesi durumunda ataklar kısa ve sık olur. Ağır yemek veya sıcak banyo gibi tansiyonu düşüren ve damarları genişleten durumlar atakları tetikleyebilir. Tek kolda titreme de şah damarı darlığının tipik bir belirtisidir. Tanı koymak için kullanılan yöntemler arasında bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans (MR) ve Doppler ultrasonografi bulunur. Doppler ultrasonografi, kolay uygulanabilir, zararsız ve tekrarlanabilir olması nedeniyle tercih edilen bir yöntemdir. Plakların yapısı ve damarın iç yüzeyi hakkında detaylı bilgi sağlar.
Geçici iskemik atak veya iskemik inme geçirmiş ve şah damarında %70’den fazla daralma olan hastalarda, stent veya karotis endarterektomi ameliyatı ile darlık giderilebilir. En iyi sonuçlar için belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden doktora başvurmak önemlidir.
