Ukrayna’nın istihbaratına göre, Rusya’nın Oreshnik adını verdiği deneysel füzede, Batılı ülkeler tarafından üretilen parçalar kullanılmış ve Batılı ülkelerin sanayi makineleriyle Rus şirketleri tarafından üretilmiş.
Moskova Isı Teknolojileri Enstitüsü (MITT) ve Sozvezdie adlı şirketler, iş ilanlarında Alman ve Japon metal işleme sistemlerine hakim çalışanlar aradıklarını belirtti. Bu ilanlar, Kremlin’in silah endüstrisinin Batı yaptırımlarına rağmen yabancı teknolojiye bağımlı olduğunu gösteriyor.
Özellikle bilgisayarlı sayısal kontrol (CNC) teknolojisinde bir bağımlılık göze çarpıyor. CNC makineleri, fabrikaların yüksek hassasiyetle malzemeleri şekillendirmesine olanak tanıyor. Bu makineler, kalıp halindeki ham maddeden gerekli parçaları kusursuz doğrulukta kesebiliyor.
Putin, karadan fırlatılan orta menzilli, nükleer kapasiteli balistik Oreshnik füzesini, Ukrayna’nın Batılı müttefiklerinin Rusya’daki hedeflere saldırmasına izin vermesine karşı misilleme olarak kullandığını söyledi. Füzenin, RS-26 Rubezh adlı bir balistik füze temel alınarak geliştirildiği belirtiliyor.
Ukrayna istihbaratı, Oreshnik’in geliştirilmesinde rol alan MITT’in Rusya’nın katı yakıtlı balistik füzelerinin önde gelen üreticisi ve geliştiricisi olduğunu belirtiyor. MITT’in iş ilanlarında “FANUC, SIEMENS, HEIDENHEIN sistemlerini kullanıyoruz” ifadesi yer alıyor.
Sozvezdie de benzer ilanlar vererek askeri kullanım için “otomatik kontrol ve iletişim sistemleri” alanında uzmanlık aradıklarını duyurdu. İlanda, “CNC sistemleri bilgisi – Fanuc, Siemens, Heidenhain” ifadesi öne çıkıyor.
Rusya, yerli üretim araçları geliştirme çabalarına rağmen uzun süredir Batı yapımı üretim araçlarına bağımlı. Kremlin, yüksek hassasiyetli metal işleme makinelerinin büyük kısmını Çin’den tedarik ediyor, ancak bu makineleri çalıştıran kontrol üniteleri hala Batı’dan sağlanıyor.
Ukrayna Ekonomik Güvenlik Konseyi İcra Direktörü Denys Hutyk, “Oreshnik’in geliştirilmesi, Rus askeri sanayisinin hala üst düzey Batı ekipmanlarına ne kadar bağımlı olduğunu gösteriyor. Batılı hükümetler bu malların akışını durdurmak için daha fazla çaba göstermeli” dedi.
CNC makinelerinin Rusya’ya ihracatını durdurmak, Kiev’in müttefikleri için öncelikli hedeflerden biri haline geldi. CNC cihazları ve bileşenleri, Moskova’ya tedariki özellikle engellenmek istenen “öncelikli ürünler” listesinde yer alıyor.
İhracat kontrolleri bu malların Rusya’ya akışını yavaşlattı, ancak Financial Times’ın yazısına göre 2024’ün başından bu yana Rusya’ya, Alman şirketi Heidenhain parçaları içeren en az 3 milyon dolarlık sevkiyat gerçekleşti. Bu sevkiyatlarda, parçaların ve makinaların önemli bir kısmının askeri üretimle bağlantılı olduğu saptandı.
Bu parçaları ve makinaları Rusya’ya gönderilmesinden sorumlu şirketin CEO’su Diana Kaledina, 2022’de askeri bir sözleşmede dolandırıcılık suçlamasıyla tutuklandı. Kaledina, Çin’den ithal ettiği CNC makinelerini Rus yapımı gibi göstererek fon almıştı. 2022’nin sonlarında, Kaledina hakkındaki dava, ombudsmanın “Rus makine sanayiine zarar verebileceği” gerekçesiyle düşürüldü.
